Miyom gebe kalmayı engeller mi?
Miyomlar rahim kasından gelişen, iyi huylu ve çok sık görülen yumrulardır. Gebe kalmayı etkileyip etkilemedikleri büyüklüklerinden çok yerleşim yerlerine bağlıdır: rahim boşluğuna doğru büyüyen submukoz miyomlar gebeliği olumsuz etkileyebilir ve genellikle histeroskopiyle alınır; rahmin dış yüzündeki subseröz miyomlar çoğu zaman etkilemez. Kas içindeki (intramural) miyomlarda karar kişiye göre verilir. Her miyomun alınması gerekmez.
Ultrasonda "miyom" kelimesini duymak, gebelik planlayan bir kadın için çoğu zaman yeni bir kaygı başlığıdır. Oysa miyomlar çok sık görülür ve miyomu olan kadınların büyük kısmı tedaviye gerek kalmadan gebe kalır. Asıl soru, miyomun var olup olmadığı değil, nerede olduğudur.
Miyom nedir?
Miyomlar, rahmin kas tabakasından gelişen iyi huylu yumrulardır. Doğurganlık çağındaki kadınlarda çok sık görülür; çoğu hiçbir yakınma vermez ve başka bir nedenle yapılan ultrasonda fark edilir. Bazıları yoğun adet kanaması, kasık ağrısı ya da baskı hissine yol açabilir.
Yerleşim yeri neden önemli?
Miyomlar rahim duvarındaki konumlarına göre sınıflandırılır (FIGO sınıflaması). Gebeliğe etkisi açısından en belirleyici olan, rahim boşluğuyla ilişkisidir.
| Tür | Yeri | Gebeliğe olası etkisi |
|---|---|---|
| Submukoz | Rahim boşluğuna doğru büyür | Gebe kalmayı ve gebeliğin sürmesini olumsuz etkileyebilir; genellikle alınması önerilir |
| İntramural | Rahim kasının içinde | Rahim boşluğunu bozmuyorsa etkisi tartışmalıdır; boyut ve sayıya göre kişiye özel değerlendirilir |
| Subseröz | Rahmin dış yüzeyinde | Çoğu zaman gebe kalmayı etkilemez |
Nasıl değerlendirilir?
Miyomların sayısı, boyutu ve yeri genellikle vajinal ultrasonla belirlenir. Rahim boşluğuyla ilişkiyi daha net görmek için rahim içine sıvı verilerek yapılan ultrason (SIS), 3 boyutlu ultrason, rahim filmi (HSG) ya da histeroskopi kullanılabilir. Çok sayıda ya da büyük miyomlarda ameliyat planlaması için MR istenebilir.
Miyom tek başına infertilitenin nedeni olmayabilir; bu yüzden değerlendirme, yumurtalık rezervi, tüpler ve sperm analizi gibi diğer etkenlerle birlikte yapılır. Ayrıntı: Kadında infertilite nedenleri.
Ameliyat gerekir mi?
Her miyomun alınması gerekmez. Karar; miyomun yeri, boyutu, sayısı, yakınmalar, yaş ve önceki tedavi denemeleri birlikte değerlendirilerek verilir.
Histeroskopik miyomektomi
Rahim boşluğuna doğru büyüyen (submukoz) miyomlar, vajina yoluyla rahim içine ince bir kamerayla girilerek alınır. Karında kesi yoktur ve çoğu zaman aynı gün eve dönülür. Gebelik isteyen kadınlarda bu tür miyomların alınmasının gebelik şansını artırabileceği düşünülmektedir.
Laparoskopik veya açık miyomektomi
Rahim duvarının içindeki ya da dış yüzündeki miyomlar, karından kapalı (laparoskopik) ya da açık yöntemle rahim duvarı açılarak alınır ve rahim duvarı onarılır. Rahim boşluğunu etkilemeyen miyomlarda bu ameliyatın gebelik şansına katkısı her zaman açık değildir; bu yüzden karar, yararlar ve riskler (kanama, yapışıklık, iyileşme süresi) birlikte tartılarak verilir.
Gebelik isteyen kadınlarda, rahmi koruyan ama gebeliği olumsuz etkileyebilecek bazı yöntemler (örneğin uterin arter embolizasyonu, endometrial ablasyon ya da kullanıldığı süre boyunca gebeliği engelleyen bazı hormon ilaçları) her zaman uygun olmayabilir; seçenekler bu açıdan da değerlendirilir.
Ameliyattan sonra gebelik
- Histeroskopik ameliyattan sonra: Genellikle kısa bir iyileşme süresi yeterlidir.
- Rahim duvarının açıldığı ameliyatlardan sonra: Rahmin iyileşmesi için genellikle birkaç ay beklenmesi önerilir.
- Doğum şekli: Rahim duvarının derin olarak açıldığı ameliyatlardan sonra çoğu zaman sezaryen önerilir. Ameliyat raporunu gebeliği takip eden hekimle paylaşmak bu planlamayı kolaylaştırır.
Gebelikte miyom
Bazı miyomlar gebeliğin ilk aylarında büyüyebilir; çoğu ise belirgin değişmez. Gebelikte miyoma bağlı ağrı görülebilir ve genellikle dinlenme ve ağrı kesicilerle yönetilir. Büyük ya da belirli yerleşimdeki miyomlar erken doğum, bebeğin duruş bozukluğu veya sezaryen olasılığını artırabilir; bu nedenle gebelik daha yakından izlenebilir. Gebelikte miyom genellikle ameliyatla alınmaz.
Miyomlar iyi huyludur ve kansere dönüşmeleri beklenmez. Ancak hızla büyüyen bir kitle, özellikle menopoz sonrasında, ayrıca değerlendirilmelidir.
Sık sorulan sorular
Miyomum var, gebe kalabilir miyim?
Miyomu olan birçok kadın tedaviye gerek kalmadan gebe kalır. Gebeliği etkileme olasılığı, miyomun yerine bağlıdır; rahim boşluğuna doğru büyüyen miyomlar daha çok önem taşır. Durumunuzu ultrason ve gerekirse ek tetkiklerle hekiminiz değerlendirir.
Tüp bebekten önce miyom alınmalı mı?
Rahim boşluğunu bozan (submukoz) miyomlar için genellikle tüp bebek öncesinde histeroskopiyle alınması önerilir. Rahim boşluğunu etkilemeyen miyomlarda ameliyatın yararı her zaman açık değildir; karar miyomun boyutu, sayısı, yakınmalar ve önceki denemeler birlikte değerlendirilerek verilir.
Miyom ameliyatından sonra ne kadar beklemeliyim?
Bekleme süresi ameliyatın türüne bağlıdır. Histeroskopik miyom alınmasından sonra genellikle kısa bir süre yeterlidir; rahim duvarının açıldığı ameliyatlarda (laparoskopik veya açık miyomektomi) rahmin iyileşmesi için genellikle birkaç ay beklenir. Size özel süreyi ameliyatı yapan hekim belirler.
Miyom ameliyatından sonra normal doğum yapabilir miyim?
Bu, ameliyatın kapsamına bağlıdır. Rahim duvarının derin olarak açıldığı ameliyatlardan sonra çoğu zaman sezaryen önerilir; rahim boşluğuna ulaşmayan ya da yüzeysel ameliyatlardan sonra normal doğum çoğu zaman mümkündür. Karar ameliyat raporuna göre verilir. Doğum planı için ameliyat raporunu gebeliği takip eden hekimle paylaşmak önemlidir.
Miyom gebelikte büyür mü?
Bazı miyomlar gebeliğin ilk aylarında büyüyebilir; çoğu ise belirgin değişmez. Gebelik sırasında miyoma bağlı ağrı görülebilir. Gebelikte miyom genellikle ameliyatla alınmaz, takip edilir.
Miyom kansere dönüşür mü?
Miyomlar iyi huyludur ve kansere dönüşmeleri beklenmez. Çok nadir görülen ve miyoma benzeyebilen rahim sarkomları ayrı bir hastalıktır. Hızla büyüyen bir kitle, özellikle menopoz sonrasında, ayrıca değerlendirilir.
Kaynaklar
- ACOG — Uterine Fibroids (hasta bilgilendirmesi)
- NHS — Fibroids
- ASRM — ReproductiveFacts.org hasta bilgilendirme
- ESHRE — Kılavuzlar
Not: Bu içerik, yukarıdaki kurumların yayımladığı güncel bilimsel bilgiye dayanılarak özgün biçimde hazırlanmıştır; herhangi bir metnin doğrudan kopyası değildir.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; teşhis veya tedavi önerisi niteliği taşımaz ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Kişisel durumunuz için mutlaka hekiminize başvurunuz. İçerik, yukarıdaki güncelleme tarihindeki bilimsel bilgiye dayanır.